Andrij Ozejczuk, Prezes Rauta, dzieli się swoimi przemyśleniami na temat wojennej strategii firmy i obecnych trendów na rynku izolacji, mając na uwadze perspektywy odbudowy Ukrainy.
Rauta jest przodującą firmą w zakresie dostaw i montażu płyt warstwowych i innych krytycznych materiałów budowlanych na rynku ukraińskim. Firma restrukturyzuje swoją działalność w obliczu poważnych zawirowań od początku pełnowymiarowej inwazji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku.
Andrij Ozejczuk jest prezesem Rauta od 2014 r. i przeprowadził firmę przez ważne transformacje biznesowe. Wcześniej był dyrektorem biznesowym ds. budownictwa komercyjnego w Ruukki Ukraine, fińskim producencie materiałów budowlanych, gdzie odpowiadał za sprzedaż i marketing, zaopatrzenie, logistykę, badania i rozwój. Ma tytuł magistra administracji biznesowej Uniwersytetu Carnegie Mellon w Pittsburghu (USA) i Szkoły Biznesu MIM-Kijów oraz tytuł magistra budownictwa i technologii materiałów budowlanych Narodowego Uniwersytetu Budownictwa i Architektury w Kijowie. Od 2017 r. jest przewodniczącym Rady Dyrektorów Ukraińskiego Centrum Budownictwa Stalowego.
Proszę opowiedzieć nam o Rauta.
Rauta dostarcza płyty warstwowe, fasady wentylowane i budynki prefabrykowane na rynki Ukrainy i UE.
Od początku aktywnej fazy wojny z Rosją pod koniec lutego 2022 r. nastąpił znaczny spadek popytu na produkty Rauta. W tym samym czasie klienci zaczęli kontaktować się z nami z prośbami o odbudowę budynków zniszczonych podczas działań wojennych, ponieważ mieliśmy już głębokie zrozumienie technologii rekonstrukcji. Wojna na pełną skalę zmusiła nas do zmiany orientacji z dostawcy materiałów na wykonawcę budowlanego, a do końca 2022 r. zrealizowaliśmy 7 projektów odbudowy. W 2024 roku udział usług budowlanych w przychodach Rauta wzrósł do 45%.
W jaki sposób kompetencje Rauta przyczyniły się do rozwoju działalności rekonstrukcyjnej?
Na początku 2022 r., kiedy prace nad dużymi projektami budowlanymi zostały tymczasowo zawieszone, specjaliści firmy opracowali technologię budowy bezszkieletowych budynków z płyt warstwowych, które mogą być wykorzystywane do ultraszybkiej budowy parterowych budynków mieszkalnych i komercyjnych. Kolejną innowacją firmy jest technologia budowy wielopiętrowych budynków z płyt warstwowych jako ścian zewnętrznych. Oprócz przyspieszenia budowy, rozwiązanie to pozwala deweloperom uzyskać około 11% dodatkowego zysku.
Jakie trendy dominują na ukraińskim rynku budowlanym?
Obecnie popyt na ukraińskim rynku budowlanym pozostaje stosunkowo niski. W 2024 r. wielkość rynku wzrosła o 9,5% w euro w porównaniu z 2023 r., do 4,6 mld euro.
To wciąż znacznie poniżej poziomu z 2021 r., kiedy to wolumen wyprodukowanych wyrobów budowlanych osiągnął 8 mld euro. Przy dodatniej dynamice wzrostu ukraiński rynek budowlany może osiągnąć poziom z 2021 r. w ciągu 4-5 lat.
W ciągu ostatnich trzech lat inwazji na pełną skalę koszty budowy wzrosły o 70% w hrywnach i 24% w euro.
W 2024 r. łączna powierzchnia nowych komercyjnych projektów budowlanych wzrosła o 54% w porównaniu z 2023 r. Nieruchomości hotelowe wykazały najwyższy wzrost, o 182% rok do roku. Wynika to przede wszystkim z aktywnego rozwoju nieruchomości wypoczynkowych na zachodniej Ukrainie. W 2024 r. głównymi segmentami inwestycji w nieruchomości komercyjne były obiekty magazynowe i handlowe, a także budynki rolnicze. Segment magazynowy wzrósł ponad dwukrotnie, podczas gdy budynki handlowe wzrosły o 5%. Obwody kijowski i lwowski, które mają dużą populację i korzystne lokalizacje w stosunku do głównych szlaków komunikacyjnych, pozostają najbardziej atrakcyjne dla nowych inwestycji.
Pustostany na rynku nieruchomości biurowych na poziomie około 25% zmusiły deweloperów do spowolnienia lub zawieszenia realizacji nowych projektów w tym segmencie. W Kijowie większość nowo wybudowanych centrów biznesowych to obiekty, których budowa rozpoczęła się przed inwazją na pełną skalę. We Lwowie, pomimo zwiększonego popytu na biura, w 2024 r. oddano do użytku o 75% mniej nowej powierzchni biurowej niż rok wcześniej.
Około 20% rynku budowlanego przeznaczone jest na odbudowę i ochronę infrastruktury krytycznej.
Mapa Ukrainy przedstawiająca pięć regionów i ich największe miasta.
Jakie wyzwania stoją przed sektorem budowlanym na Ukrainie?
Niedobór wykwalifikowanych pracowników i wysoka inflacja zmuszają pracodawców do podnoszenia wynagrodzeń i wprowadzania nowych programów lojalnościowych dla pracowników. Średnio w latach 2022-2024 wynagrodzenia w branży budowlanej rosły o 20% w hrywnach i 8% w euro rocznie.
Obecnie ukraińskie firmy budowlane zatrudniają osoby starsze i kobiety do wykonywania prac niewymagających znacznego wysiłku fizycznego: inżynierów, brygadzistów, operatorów sprzętu budowlanego, kierowców i spawaczy.
Jaki jest stan rynku izolacji termicznej?
W 2022 r. rynek izolacji z wełny mineralnej spadł o 19% rok do roku w euro, ale w 2023 r. wykazał wzrost o 34%. Wynik 2024 roku to wzrost o 3% w euro, do około 22 mln m2.
W latach 2020-2024 udział importowanej wełny mineralnej wynosił 17-20%.
Jak międzynarodowe instytucje finansowe wpływają na działalność Rauta?
Międzynarodowe instytucje finansowe i korporacje budowlane planują przyłączyć się do odbudowy i stopniowo wchodzą na rynek ukraiński, nawiązując współpracę z agencjami rządowymi i tworząc partnerstwa z ukraińskimi firmami budowlanymi. Ponieważ jesteśmy dobrze zaznajomieni z wymogami europejskimi i ukraińskimi przepisami budowlanymi, czyni to Rautę niezawodnym partnerem w realizacji projektów dla inwestorów zagranicznych.
Na przykład w 2023 r. zaprojektowaliśmy i dostarczyliśmy konstrukcje do odbudowy przedszkola w obwodzie kijowskim, które zostało sfinansowane z grantu UE.
W jaki sposób sektor materiałów budowlanych spełnia zobowiązanie Ukrainy do zerowej emisji do 2050 r.?
W dniu 1 września 2022 r. na Ukrainie wszedł w życie Państwowa Norma Budowlana B.2.6-31:2021 „Izolacja termiczna i efektywność energetyczna budynków”, która zwiększyła wymagania dotyczące efektywności energetycznej ścian zewnętrznych nowych budynków średnio o 28%. Doprowadziło to do wzrostu wykorzystania materiałów termoizolacyjnych.
Głowni ukraińscy producenci materiałów budowlanych zaczynają wykorzystywać odnawialne źródła energii i przechodzą na technologie, które nie wymagają użycia paliw kopalnych. Większość firm koncentruje się jednak na przetrwaniu.
Niektórzy deweloperzy, w tym inwestorzy zagraniczni, zachęcają producentów do dekarbonizacji poprzez stosowanie w swoich projektach materiałów z certyfikatami środowiskowymi, takimi jak BREEAM lub LEED.
W jaki sposób państwo może pomóc w zwiększeniu zasobów mieszkaniowych i infrastruktury na Ukrainie?
Państwo może stać się zleceniodawcą przystępnych cenowo mieszkań i stworzyć skuteczne instrumenty finansowe, które pozwolą jak największej liczbie osób kupić lub wynająć takie mieszkania. Stare zasoby mieszkaniowe obejmują około 45 000 jednostek, co stanowi do 80% wszystkich mieszkań. Wdrożenie programu ich renowacji mogłoby stać się motorem napędowym powojennego przemysłu budowlanego.
Rząd mógłby przyciągnąć więcej międzynarodowych inwestycji i grantów na odbudowę starych i budowę nowych szkół, szpitali i obiektów rekreacyjnych, a także na odbudowę dróg, mostów i obiektów użyteczności publicznej. Uproszczenie procedur licencyjnych i walka z korupcją pomogą obniżyć koszty budowy, co przyciągnie więcej prywatnych inwestycji.
Jaki trend przewiduje Pan na rynku izolacji termicznej do 2050 r. po zwycięstwie Ukrainy?
Według ekspertów Rauta, spodziewane zapotrzebowanie na materiały izolacyjne z wełny mineralnej w okresie odbudowy na Ukrainie wyniesie około 50 mln m2 rocznie. Obecnie na Ukrainie działa 9 producentów wełny mineralnej o łącznej wydajności około 35 mln m2 rocznie, którzy będą w stanie zaspokoić do 70% potrzeb w okresie odbudowy.
Obecnie IZOVAT oraz Kingspan planują inwestycje w budowę nowych zakładów produkcji wełny mineralnej na Ukrainie o łącznej wydajności około 20 mln m2 rocznie. Realizacja tych projektów pozwoli nam niemal w pełni zaspokoić popyt krajowy.
Panie Andriju, dziękuję i chwała Ukrainie!
Bohaterom chwała!
Wywiad przeprowadził Jacob Winskell
Global Gypsum & Light Building Materials
Tłumaczenie artykułu z oryginalnej wersji czasopisma
